Foto: Wijndomein Aldeneik/Maaseik - © 2010 John
Vrijdag 20 januari 2012 - Verrassend Frankrijk
Tijdens de eerste samenkomst van 2012 werd ook de traditie van nieuwjaarsreceptie
voor onze leden in ere gehouden. Met een hapje en een drankje, ons aangeboden door
Paul Van Dinter, werden de allerbeste wensen voor 2012 uitgewisseld, deed een gelukkige
voorzitter zijn woordje en mochten we zelfs weer 2 nieuwe leden verwelkomen.
Voor de degustatie hadden we, zoals de titel al aangeeft, gekozen voor verrassende
en minder bekende wijnen of wijnstreken. Een schot in de roos zoals achteraf zou
blijken...
Een bewijs dat Frankrijk zoveel meer te bieden heeft en dat het zeker zijn mannetje
staat tussen al het nieuwe geweld dat ons overspoelt.

Gaillac blanc sec
Rondom het mooie plaatsje Albi aan weerszijden van het riviertje de Tarn liggen de wijngaarden van Gaillac. In 1938 reeds kreeg Gaillac de appellation contrôlée status voor witte wijn. In 1970 volgden de rode en rosé wijnen. Reeds in de middeleeuwen werden wijnen uit dit gebied naar heel Europa verscheept. Gaillac’s frisse, sappige rode wijnen worden getypeerd door de druivensoort Duras en Fer Sarvadou, typische rode soorten uit ‘le sud-ouest’, een tussen het Dordognedal en de Pyreneeën liggende culinaire regio vol authenticiteit en eigenzinnige wijntradities. Deze wijnen hebben rode bessen en kersen in de geur en smaak.
-Oppervlakte: 1850 ha.
-Alleen wijnen van gedefinieerde percelen in 72 gemeentes van het departement du Tarn.
-Alleen rode, rosé, witte en mousserende wijnen
-Druivensoorten rode en rosé wijn: Duras, Fer Servadou, Syrah, Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, Gamay.
-Druivensoorten witte en mousserende wijn: Mauzac, Len de l’el, Ondenc, Sémillon, Sauvignon Blanc, Muscadelle.
-Max. productie rode en rosé wijn 55 hl. per ha.
-Max. productie droge witte en mousserende wijn 60 hl. per ha.
-Max. productie zoete witte en zoete mousserende wijn 45 hl. per ha.
Kalkhoudende klei met kleine kiezels.
Maritiem klimaat met door de afstand van de oceaan meer extreme weertypes. Warmere zomers en koudere winters dan dichter aan zee.
MAUZAC als druif
Origine
Dit druivenras blijkt origineel uit de vallei van de Tarn afkomstig te zijn, gelegen in het Franse zuidwesten tussen Toulouse en Albi. Het werd vernoemd naar een dorp vlakbij Toulouse.
Aroma's
Dominerende aroma's van mauzac zijn groene appel en soms peer. Andere tonen die men meer in de zoete versies van mauzac tegenkomt doen denken aan honing en zoete specerijen.
Welk type wijn?
Mauzac produceert wijnen die relatief rijk zijn aan alcohol. In droge en zonnige wijnjaren kunnen de druiven overrijp worden en zorgen ze voor zoete wijnen die erg gewild zijn. Toch kunnen de wijnen best jong gedronken worden omdat ze gevoelig zijn voor oxidatie.
Aangeplante zones
Mauzac staat hoofdzakelijk aangeplant in de regio van Toulouse, met name in Limoux en Gaillac. Sedert de jaren 60 zwakt de productie af, van 9167 hectare in 1968 tot 2600 hectare in 2006.
Rijping
Mauzac is een relatief laat druivenras. Het bot zeven dagen later dan chasselas, de druif die als ijkpunt gebruikt wordt om het botten en de rijping te classificeren, en het is drie en een halve week later rijp dan chasselas, wat het een druif van de 2de periode maakt.
Kracht
Mauzac is middelmatig krachtig maar vrij productief, wat om een korte snoei vraagt wil men goede resultaten bekomen. Omdat de zuren middelmatig zijn, zijn het geen wijnen met een groot bewaarpotentieel.
Favoriete bodem
Mauzac houdt duidelijk van kalkbodems, maar doet het niet erg goed op hele droge en magere ondergronden, wat het geschikt maakt voor kalkachtige mergel of zelfs klei-kalkachtige bodems.
Ideaal klimaat
Zoals alle laatrijpende variëteiten uit het zuidwesten van Frankrijk heeft mauzac een warme zomer nodig en een prachtige nazomer die ervoor zorgen dat de druiven traag rijpen. Niettemin vraagt mauzac om voldoende water, waardoor deze druif niet kan aangeplant worden in sterke mediterrane regio's waar men altijd te maken heeft met zomerse droogte.
Gevoeligheid voor ziektes en plagen
Mauzac is gevoelig voor mijt (in het bijzonder acariose), druivenwormen, eutypiose en grijsrot. Daarentegen is het weinig gevoelig voor echte meeldauw (oïdium) en meeldauw (mildiou).
Gebruik
Mauzac wordt enkel gebruikt voor wijn en na distillatie voor brandewijn.
Herkenningspunten
De trossen en de bessen van mauzac zijn middelmatig groot met korte steeltjes. De bessen zijn rond of licht ellipsvormig. Op de uiteinden van de jonge twijgen zien we tal van platliggende haartjes. De jonge bladeren zijn of wit of geel. De twijgen hebben groene internodiën en de volwassen bladeren zijn orbiculair (rond) of hartvormig.
Gecommercialiseerde klonen
De zeven goedgekeurde mauzac-klonen (specifieker Mauzac B) dragen de nummers 575, 738, 739, 740, 741, 898 en 899. In 1998 werd er in de wijnstreek van Gaillac (Tarn) een kweekkas opgericht waar ongeveer 200 klonen worden verzameld.
Montagny blanc
Inleiding
De gemeente Montagny, met eigen herkomstbenaming, kunnen we terugvinden in de Côte Chalonnaise waartoe ook Bouzeron, Rully, Mercurey en Givry behoren. Het is de meest zuidelijk gelegen gemeente van de AOC-Villages. De wijnen werden vroeger als Côte de Buxy verkocht.
Montagny AOC produceert enkel witte wijnen die meestal een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding kennen. 51 climats zijn geklasseerd als Premier Cru.
Geschiedenis
De benaming Montagny komt voort van het Latijnse "Montanum". Het waren uiteraard de Romeinen die deze benaming gaven bij de bezetting van het gebied.
De start van de wijnbouw gaat terug tot in de 10de eeuw wanneer de kanunniken er zich vestigden en er de wijngaarden laten opbloeien. De wijnbouw kende een bloei door de revolutie in 1789. Meerdere wijnbedrijven kenden er hun ontstaan. De dag van vandaag zijn er een honderdtal wijnboeren actief.

De wijnbouw
Het AOC decreet dateert van 11 september 1936.
De herkomstbenaming mag gevolgd worden door hetzij de bepaling Premier Cru, hetzij de naam van de wijngaard vanwaar de druiven afkomstig zijn, hetzij door beide benamingen als de wijn gemaakt werd met druiven die afkomstig zijn van een stuk wijngaard dat binnen het als Premier Cru geklasseerde gebied ligt.
De benaming geldt voor 350 ha wijngaarden waarvan er 200 tot Premier Cru zijn benoemd.
De wijngaarden moeten liggen in de gemeenten Montagny, Buxy, St. Vallerin en Jully-les-Buxy.
Het alcoholpercentage moet minimum 11% bedragen voor de Montagny AOC en 11,5% voor de Montagny Premier Cru AOC.
Het maximum rendement mag 50 hl/ha bedragen.
De wijnen van Montagny worden gekenmerkt door een stevige, sappige smaak en een licht nootachtig aroma. Je herkent er ook minerale tinten in. Het zijn droge eersteklas wijnen, vaak discreet wanneer ze jong zijn.
De Montagny wijnen zijn minder taai en rijk dan de witte Bourgognes van de Côte de Beaune. In koude jaren kunnen ze wel wat povertjes overkomen. Maar de beste hebben finesse en verouderen zeer goed, waarbij het minerale karakter ook meer uit de verf komt.
Terroir & Klimaat
De wijngaarden bevinden zich op heuvelruggen op een hoogte tussen de 200 en de 400 meter boven de zeespiegel. De hellingen zijn over het algemeen vanuit noordoost naar het zuiden gericht.
In de kalkrijke bodem vinden we niet alleen schelpjes maar meestal nog kleiachtig slib.
Het overheersende landklimaat geeft strenge winters en zomers met hoge temperaturen.
Druivensoorten
De Montagny AOC of Montagny Premier Cru AOC mag enkel gevinifieerd worden met de Chardonnay druif.
Premier Cru - Climats
In de gemeente Montagny: Vignes Saint-Pierre, Les Combes, Saint-Ytages, Les Charmelottes, Champ Toiseau, Vignes sur le Cloux, Les Garchères, Vignes Couland, Les Bouchots, Les Burnins, Les Perrières, Les Treuffères, Montcuchot, Vigne du Soleil, Les Maroques, Les Beaux Champs, Les Macles, Creux de Beaux Champs, L'Épaule, Les Platières, Les Jardins, Les Coères, Saint-Morille, Les Vignes Derrière, Les Bordes, Les Las, Les Gouresses, Les Paquieres, Montorge, Les Resses, Le Cloux, Sous les Feilles.
In de gemeente Buxy: La Grande Pièce, Le Clos Chaudron, Les Vignes des Près, Le Vieux Château, La condemine du Vieux Château, Le Clouzot, Les Pidances, Les Coudrettes, Les Vignes Longues, Cornevent, Mont Laurent, Les Bonneveaux, Les Bassets.
In de gemeente Saint-Vallerin: Les Paquiers, Les Craboulettes, Les Coères, La Moullière, Les Resses.
In de gemeente Jully-lès-Buxy: Les Coères, Les Chaniots, Chazelle.
Morgon
GAMAY als druif
Origine
Deze variëteit die oorspronkelijk uit de regio van Dijon komt, is het resultaat van een kruising tussen pinot noir en gouais blanc.
Aroma's
De aroma's van gamay zijn hoofdzakelijk fruitig, met toetsen van framboos, bosaardbei, braambes en zwarte kers. Maar ook pepertonen en florale impressies met vooral pioenroos komen we in deze variëteit tegen.
Welk type wijn?
Wanneer hele trossen worden ingeweekt kan dit druivenras resulteren in aangename en fruitige wijnen met een vrij lichte kleur en weinig tannines, waardoor ze in het algemeen ook niet geschikt zijn om te verouderen op fles. De kleur is bijzonder mooi rood met toetsen van paars. Voor rode wijn heeft gamay prima zuren, wat de wijnen heel verfrissend maakt, verleidelijk en ook vaak heel rijk. In de meeste gevallen worden de wijnen jong gedronken en kunnen ze ook licht gekoeld geserveerd worden, wat ze heel populair maakt in de zomer. Wanneer voor de vinificatie de techniek van macération carbonique wordt toegepast met hele trossen, resulteert dat in heel fruitige wijnen met typsiche aroma's van snoep en banaan. Gamay kan ook gebruikt worden voor elegante en fruitige roséwijnen.
Aangeplante zones
Gamay staat aangeplant in tal van koele regio's in Frankrijk, eerst en vooral in het centraal-oosten, ten noorden van Lyon, tussen Villefranche en Dijon. Gamay treft men ook aan op de oevers van de Moezel, in het Centraal Massief, in Auvergne en in Aveyron, alsook op de oevers van de Loire, met name in Tours. Het aantal hectare blijft sedert 1968 relatief stabiel, goed voor 35.000 hectare in 2006.
Rijping
Gamay bot vrij vroeg uit, tegelijk met chasselas, het ijkpunt. Het rijpt ook vrij vroeg, anderhalve week later dan chasselas. Hierdoor wordt het druivenras ondergebracht in de eerste periode qua rijping.
Kracht
Gamay is een heel vruchtbaar maar geen echt krachtig druivenras. Zijn productie moet goed onder controle gehouden worden omdat het een druivenras is dat de neiging heeft zich uit te putten, vooral op heel vruchtbare ondergrond en in een warm klimaat. Wanneer de weersomstandigheden niet meezitten tijdens de bloemzetting in juni (koude, regen), dan wordt de bevruchting moeilijk. Gamay groeit halfrecht tot recht en moet kort gesnoeid worden. Bij lentevorst kunnen de twijgen van de tweede knoppen relatief productief zijn. Gamay heeft de neiging om veel grappillons te produceren, kleine trossen die niet volledig rijp zijn en niet geplukt worden.

Favoriete bodem
Gamay heeft een duidelijke voorkeur voor granietrijke ondergronden waardoor de kracht en de rijkdom beter tot uiting komt. Maar gamay past zich ook zeer goed aan bodems van klei en kalk
Ideaal klimaat
Gamay doet het niet goed in warme klimaten omdat het daar te snel rijpt. Dit druivenras heeft continentale klimaten of zeeklimaten nodig, met frisse nachten gedurende de rijping die de kwaliteiten van deze druif beter in de verf zetten. Dit is de reden waarom gamay voornamelijk staat aangeplant in het centraal-oosten van Frankrijk.
Gevoeligheid voor ziektes en plagen
Gamay N is gevoelig voor grijsrot, excoriose, houtziekten, druivenwormen en gele verkleuring.
CABARDES
Château de Pennautier
« Terroir d’Altitude »
Een unieke streek
L O R G E R I L - W I J N G A A R D E N
Zich uitstrekkend ten zuiden van het Centrale Massief, op de zonnige wijngaarden van de Zwarte Berg, kenmerkt het gebied van de Gecontroleerde Herkomstbenaming van de Cabardès zich door een klei-kalkhoudende bodem die de zonnigheid optimaliseert en de geuren-uitdrukking bevordert.
Enige appellation die de fijnheid van de atlantische druiverassen (Cabernet, Merlot en Malbec) en de fruitigheid van de mediterrane druiverassen (Syrah en Grenache) combineert, de Cabardès biedt gecompliceerde en elegante wijnen.

In 1620, plaatst Bernard de Pennautier, toen penningmeester van de Languedocse Staten, de eerste steen van het Pennautier-Kasteel. Enkele jaren daarna, vervolgt zijn zoon, Pierre-Louis, zijn werk door Le Vaux, architect van het Versailles-Kasteel, aan te nemen en door de tuinen-indeling aan Le Nôtre toe te vertrouwen.
Het kasteel krijgt in 1622 bezoek van de jonge koning Louis XIII, die als kado aan zijn gastheer zijn reis-inboedel achterlaat.
De Vestingstad Rougepeyre, Krachtig "Maison" uit de XIII-de eeuw, en geavanceerde post van de Lastours-Kastelen, was het huis van Roger Pierre de Cabaret, die zijn naam aan de Cabardès-appellation gaf.
Een wereldwijde expansie
De Pennautier-wijnen, in 1701 aan het Hof geserveerd, zijn sindsdien alleen maar kwalitatiever geworden en zijn nu in de hele wereld aanwezig en erkend.
Toen Nicolas de Lorgeril, negende generatie van hetzelfde nakomelingenschap, de leiding van de domeinen overneemt, staat hij erop de familiale traditie van de originele grote wijnen te behouden. Momenteel, zijn de twee familiale domeinen in de kring van de Lorgeril-Wijngaarden verenigd, aanwezig op de franse markt en naar ruim 20 landen uitvoerhandelend.
Krachtig door een eeuwenoude achtergrond, een know-how en een oorspronkelijke traditie, produceren en commercialiseren de Lorgeril-Wijngaarden momenteel, dankzij een jong en dynamisch team, ruim een miljoen flessen, Cabardès-AOC-wijnen, Druiverassen-wijnen en Landwijnen.
De familiale domeinen strekken zich uit over 215 ha wijnstokken, om de zonnigheid te optimaliseren als latwerk gesneden, op de bebouwde grond, en waargenomen door een bekwaam team van ruim 20 permanente personen.
De wijnbereiding druiveras per druiveras, de meesterschaptechnieken van de temperatuur en van het plukken, alsmede de lange gisting en de teelt van bepaalde wijnoogsten in nieuwe eiken vaten stellen de streek en de druiverassen in staat hun volledige scherpzinnigheid te uiten.
Zij leiden hun wijngaarden met beredeneerde methodes van vruchtbaarheid en van fytosanitaire strijd.
Proefnotities van deze uitzonderlijke Château de Pennautier “Terroir d’Altitude”
Zeer diepe granaatrode kleur. Deze wijn is zeer karakteristiek dankzij de kracht en harmonie van zijn smaken: zwarte bessen, bramen samen met kruiden, mint en cacao. In de mond delicate tannines. Mooie lange afdronk. Traditioneel. Gedurende 14 maanden gelagerd op Franse eiken vaten.
Te serveren bij rood vlees, stoofschotels en wild, alsmede bij belegen en rijke romige kaassoorten. Decanteren aanbevolen bij de iets oudere wijnen.
Het wijngebied strekt zich uit over de gemeenten Rasteau, Cairanne en Sablet en beslaat slechts een twintigtal percelen.
In de wijnwereld is de VDN Rasteau niet meer zo geliefd omdat de wijn een wat ouderwetse en rustieke drank is, die vooral lokaal wordt gedronken.
Er bestaan in principe twee typen Rasteau. Korte opslag op eiken vaten die jonge wijnen levert die niet gemaderiseerd zijn, en lange opslag (soms wel tot vijf jaar) die karakteristieke gemaderiseerde wijnen geeft die men aanduidt met de naam rancio.

Geschiedenis
In 1934 werd een stoutmoedige poging ondernomen door de wijnboeren om een natuurlijke zoete wijn te maken. Het resultaat gaf voldoening. Tegenwoordig is de gemeente opgedeeld in wijngaarden, fruitboomgaarden en olijfboomgaarden. De productie van Vins Doux Naturels is in opmars. De AOC Rasteau Vin Doux Naturel wordt erkend door het decreet van 5 januari 1944 (met terugwerkende kracht tot 1943), dat later wordt vervangen door dat van 19 mei 1972.
Het AOC decreet
Rasteau is sedert 1943 geklasseerd als AOC voor de vins doux naturel wijnen (rood en wit).
Het alcoholpercentage moet minstens 12,5% bedragen.
De opbrengst mag maximaal 30 hectoliter per hectare opleveren.
De druiven moet een suikergehalte hebben dat hoger is dan 252 gram per liter. De wijnen moeten een suikergehalte hebben van minstens 110 gram/liter.
De toegelaten druivenrassen zijn: grenache voor minstens 90%. De rest mag aangevuld worden met de druivenrassen die recht hebben op de herkomstbenaming AOC Côtes du Rhône met uitsluiting van malvoisie, macabeu en muscat. In de praktijk worden deze vins doux naturels meestal geproduceerd met 100% grenache.
De Wijnen
De rode wijnen hebben een uitgesproken kleur en een neus die gekenmerkt wordt door aroma's van rode of zwarte vruchten, kruiden en zoethout. In de mond worden ze gekenmerkt door de tannines. Ze hebben een lange bewaartijd. Zelfs meer dan 20 jaar voor de grote oogstjaren.
Klimaat
Typisch mediterraan, met veel warmte en zon, wat mede verklaart waarom het mogelijk is druiven te oogsten met een hoog alcoholpotentieel en natuurlijke zoete wijnen te maken.
Terroir
De bodem lijkt op die van de AOC Rasteau; men vindt er bruine kalkbodems, magere bodems op mergel en rode bodems op zandsteen. De ligging op het zuiden verleent de wijngaarden een hoge rijpingsgraad van de druiven.
Château Clarke
de Baron Edmond de Rothschild
Toen Baron Edmond de Rothschild in 1973 het totaal vervallen Château Clarke kocht deed hij dit met de intentie om het verlaten en verwaarloosde domein nieuw leven in te blazen en dit estate in juist deze appellatie (Listrac) tot een ongekend hoog niveau te gaan brengen.
De miljardair Edmond, de rijkste van alle Rothschilds, kon ook makkelijk Château Margaux destijds kopen, maar zag hiervan af omdat hij de gedachte niet fijn vond dat dan drie van de vijf Premier Grand Cru Classé's in Rothschild handen zouden zijn (naast Lafite en Mouton Rothschild).
Nee, hij wilde juist een totaal vergeten Château kopen om dit weer in de volle glorie te herstellen. Edmond kende de geschiedenis van Château Clarke dat in de 18e eeuw eigendom was van de Ierse familie Clarke en wist dat er genoeg potentie aanwezig was om hier prachtige wijnen te kunnen maken.
"Prachtige wijnen van hoog niveau, maar wel toegankelijk voor een groot publiek", dat was zijn grote wens. Alleen daarom al was de keuze voor een domein in Listrac een goede, omdat hier mooie wijnen geproduceerd kunnen worden met een uitstekende prijs/kwaliteit verhouding.
De eerste 5 jaren na de aankoop zijn er enorme investeringen in de wijngaard en de chais gedaan. Een totale nieuwe aanplant in de wijngaard, een compleet nieuwe kelder met de modernste technieken, kosten noch moeite werden gespaard.
Toen in 1978 de eerste oogst gebotteld werd was het resultaat van alle inspanningen aardig, maar absoluut nog niet van het niveau waar Clarke tegenwoordig toe in staat is.
Momenteel wordt Clarke alom gezien als één van de meest toonaangevende domeinen in de appellatie Listrac. Listrac ook wel "het dak van Médoc" genaamd is de hoogst gelegen regio van Médoc. De tot 43 meter hoge heuvels van kiezel en kalksteen zorgen voor een goede natuurlijke afwatering en het relatief koele micro-klimaat met een vaak behoorlijk frisse wind zorgt voor een langzame, evenwichtige rijping wat zo belangrijk is voor grote wijnen.
De wijnen van Château Clarke worden meestal gemaakt in de verhouding 60% Merlot en 40% Cabernet Sauvignon en worden, afhankelijk van de jaargang, opgevoed in 60 tot 100% nieuwe eiken vaten. Alleen in topjaren wordt gekozen voor 100% nieuwe vaten, omdat dan het fruit, de complexiteit en de kracht van de most zo hoog is dat nieuw hout niet een té dominerende invloed heeft.
Hout domineert nooit in een Château Clarke, maar juist de enorme concentratie rood fruit, de prachtige structuur, de rijke tannines en de massieve geur kenmerkt de wijn. Niet alleen wij zijn zo enthousiast over deze wijn. De 2000 heeft onlangs nog de belangrijke Decanter Award gewonnen.
Naast rode wijn produceert Clarke ook nog een fantastische rosé van Merlot en Cabernet Franc. Een prachtige gastronomische wijn die tot de beste van Frankrijk gerekend mag worden.
La Gironde is exclusief importeur van Château Clarke in Nederland en naast verheugd hierover, zijn we hier best een beetje trots op. Het is namelijk bijna niet mogelijk om Bordeaux-wijnen van dit niveau exclusief te importeren.
Clarke past helemaal binnen de filosofie van La Gironde .... karakteristieke, authentieke wijnen met een herkenbare dosis "terroir". Dat deze Rothschild daarbij een fractie kost van de andere Rothschild-wijnen is daarbij nog eens mooi meegenomen.











De Gaillac werd beoordeeld als beste witte wijn, de Rasteau was dan weer de overtuigende winnaar bij de rode wijnen.